Gdy mieszkanie użyczasz bezpłatnie, nie uzyskasz przychodu Print

23.01.2009 / Józef Banach / Rzeczpospolita/ Gazeta Prawa i Podatków

Właściciele nieruchomości mogą od początku roku udostępniać bezpłatnie posiadane grunty, lokale i domy, i to bez obawy, że będą musieli zapłacić w związku z tym podatek.


To efekt zmian w ustawach podatkowych (o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o podatku dochodowym od osób prawnych).

 

Jakie były problemy...

 

Do końca 2008 r. co do zasady podatnik miał obowiązek określić przychód z tytułu nieruchomości udostępnionych nieodpłatnie w całości lub w części do używania innym osobom fizycznym i prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej. Przychód taki ustalany był jako równowartość czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu lub dzierżawy danej nieruchomości, ustalonej na podstawie przeciętnej wysokości czynszów stosowanych w danej miejscowości przy najmie lub dzierżawie nieruchomości tego samego rodzaju. Przychodu nie określało się jedynie w ustawowo określonych przypadkach. I tak przychód nie występował np.:
- gdy nieruchomości były udostępnione pracownikowi podatnika, a wartość tego udostępnienia była opodatkowana u pracownika jako nieodpłatne świadczenie;
- jeżeli właściciel nieruchomości używał jej na własne potrzeby lub potrzeby członków rodziny; urzędy skarbowe dopuszczały w ramach tego przepisu zawarcie umowy użyczenia z członkiem rodziny;
- gdy właściciel nieruchomości oddał bezpłatnie nieruchomość lub jej część do użytku na cele działalności naukowej, naukowo-technicznej, oświatowej, oświatowo-wychowawczej, kulturalnej, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów, kultu religijnego oraz związkom zawodowym.

 

...i jak je rozwiązano

 

Od 1 stycznia 2009 r. takiego wirtualnego przychodu już się nie ustala. Ustawodawca zrezygnował bowiem z jego określania. Oznacza to w praktyce, że od początku tego roku można bezpłatnie udostępniać nieruchomości (grunty, lokale, domy itd.) każdemu, również osobom obcym, w oparciu o umowę użyczenia czy bez takiej umowy zawartej na piśmie, bez negatywnych konsekwencji podatkowych dla właściciela.

 

Jedynym skutkiem po stronie właściciela może być zmiana wysokości podatku od nieruchomości, w przypadku gdyby osoba na rzecz której nieruchomość została użyczona przeznaczyła ją na działalność gospodarczą (podatek od nieruchomości ciąży na właścicielu).

 

Oczywiście również po 1 stycznia 2009 r. przychód podatkowy nadal będzie powstawał po stronie tego, kto otrzyma taką nieruchomość do nieodpłatnego używania (otrzymującego nieodpłatne świadczenie).
Zmienione zostały przepisy dotyczące kosztów podatkowych. Uchylono regulacje, które zezwalały na zaliczenie do kosztów wybranych wydatków związanych z nieruchomościami udostępnionymi nieodpłatnie – jeśli jednocześnie miało miejsce rozpoznanie przychodu z tytułu tej operacji.

 

Ostrożnie z amortyzacją

 

Odpisy amortyzacyjne od nieruchomości oddanych do nieodpłatnego używania nie będą kosztem uzyskania przychodów firmy za miesiące, w których składniki te były oddane do nieodpłatnego używania. Skoro w efekcie proponowanej zmiany nie będzie ustalany przychód z nieruchomości, to również odpisy amortyzacyjne od nieruchomości za okres oddania do nieodpłatnego używania nie powinny być kosztem podatkowym. W efekcie zmian skutek podatkowy związany z nieodpłatnym używaniem nieruchomości będzie w dalszym ciągu istniał u podatnika korzystającego z nieruchomości.

Nie jest już opodatkowany przychód z nieodpłatnego udostępnienia nieruchomości po stronie oddającego ją do używania. Obowiązek naliczenia przychodu nadal jednak dotyczy użytkownika, niezależnie od tego, czy jest nim osoba prawna czy fizyczna.